Türkçe Site English Site

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN ÖNEMLİ KURUM VE KURULUŞLARININ İŞLEYİŞİ

Bilindiği gibi, Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi AB üyesi devletleri temsil eder ve bu niteliği ile AB’nin karar alma organıdır.
 
Diğer taraftan, Avrupa Parlamentosu halkı temsil eder ve yasama ve bütçe erkini AB Konseyi ile paylaşmaktadır.

Avrupa Komisyonu ise AB’nin ortak çıkarlarını temsil etmekte olup, Birliğin ana yönetim organıdır. Bu doğrultuda; yasa önerisi yapma yetkisi AB Komisyonuna ait bulunmaktadır. Bu yetki doğrultusunda AB politikalarının da doğru olarak uygulanmasını sağlamaktadır.

Birincil mevzuat olarak bilinen antlaşmalar ikincil mevzuatın temelini oluşturmaktadır. AB’ce benimsenen tüzük, yönerge ve tavsiyeler ikincil mevzuatı oluşturmaktadır.

Bu kısa açıklamalar ışığı altında Avrupa Birliğinin işleyişinde rol alan kurum ve organlar hakkında aşağıdaki bilgileri vermek yerinde olacaktır:

  • Avrupa Birliği Konseyi

Avrupa Birliği Konseyi, AB’nin karar alma organı olup Bakanlar Konseyi olarak da anılmaktadır. Konsey Başkanlığı altı aylık dönemlerle AB üyesi devletlerce yürütülmektedir. Halihazırda ki dönem Başkanlığı Fransa tarafından yürütülmektedir. Konsey toplantılarına her AB ülkesinden bir bakan katılmakta olup katılacak bakan gündem konularına göre belirlenmektedir.  Konsey; “ortak karar usulü” kapsamında Avrupa Parlamentosu ile birlikte yasama yetkisine sahip bulunmaktadır.  Diğer taraftan, AB bütçesinin kabulünde Konsey ve Parlamento eşit sorumluluk taşımaktadır. Ayrıca, Komisyon tarafından müzakere edilmiş bulunan uluslar arası anlaşmalar da Konsey tarafından sonuca ulaştırılmaktadır.

Anlaşmalara göre Konsey kararları konusuna göre; basit çoğunluk, nitelikli çoğunluk veya oybirliği ile alınmaktadır. Örneğin; antlaşmalarda değişiklik yapılması, yeni ortak politika benimsenmesi, yeni bir ülkenin Birliğe katılması gibi konularda oybirliği ile karar alınması gerekmektedir.

Her AB üyesi ülkeye tahsis edilen oy sayısı o ülkenin nüfus hacmini yansıtmaktadır.

Bu bağlamda;

  • Almanya, Fransa, İtalya ve İngiltere:   29,
  • İspanya ve Polonya:  27,
  • Romanya:  14,
  • Hollanda:  13,
  • Belçika, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, Macaristan ve Portekiz:  12,
  • Avusturya, Bulgaristan ve İsveç:  10,
  • Danimarka, İrlanda, Litvanya, Slovakya ve Finlandiya:  7,
  • Estonya, Kıbrıs, Letonya, Lüksemburg ve Slovenya:  4,
  • Malta:  3,

Olmak üzere oy sayısı 345’dir.

  • Avrupa Konseyi

Avrupa Konseyi, Maastricht Antlaşması’yla Birliğin önemli politikalarının resmi öncüsü konumunu kazanmıştır. AB Konsey başkanlığını yürüten ülke başkan veya başbakanı Avrupa Konsey başkanlığını da yürütmektedir.

  • Avrupa Parlamentosu

AB vatandaşlarını temsil eden organ Avrupa Parlamentosu’dur. Parlamento AB’nin yasama organı olup, ayrıca politik gözetim görevini de yerine getirmektedir. Genel kurul oturumları Strazburg ve Brüksel’de yapılmaktadır. Genel kurul oturumları hazırlık çalışmaları yürütmek üzere 20 komite bulunmaktadır.

Parlamento, Avrupa Tek Senedi ile yürürlüğe giren “işbirliği” usulü uyarınca AB Komisyonu tarafından önerilen yönerge ve tüzük taslakları hakkında görüş bildirdiği gibi öneri ve değişiklik talebinde de bulunabilir.

Diğer taraftan, Parlamento Birlik üzerinde “demokratik gözetim” uygulamaktadır. Ayrıca, Konsey ve Komisyona yazılı ve sözlü sorular yönelterek AB politikalarının günlük yönetimini denetlemektedir.

Avrupa Parlamentosu’nun 2007 – 2009 yılları itibari ile ülke başına düşen üye sayısı:

  • Avusturya                   18
  • Belçika                        24
  • Bulgaristan                 18
  • Kıbrıs                             6
  • Çek Cum.                   24
  • Danimarka                 14
  • Estonya                         6
  • Finlandiya                   14
  • Fransa                          78
  • Almanya                     99
  • Yunanistan                 24
  • Macaristan                24
  • İrlanda                        13
  • İtalya                           78
  • Letonya                        9
  • Litvanya                      13
  • Lüksemburg                  6
  • Malta                            5
  • Hollanda                     27
  • Polonya                       54
  • Portekiz                        24
  • Romanya                     35
  • Slovakya                      14
  • Slovenya                        7
  • İspanya                        54
  • İsveç                            19
  • İngiltere                        78

Olmak üzere 785 üyeye sahip bulunmaktadır.

  • Avrupa Komisyonu

AB Komisyonu, Avrupa Birliği’ni yöneten ve işleten kurumsal üçgenin üçüncü ayağını oluşturmaktadır. Üyeleri; Avrupa Parlamentosunun onayı doğrultusunda üye devletler arasındaki anlaşma uyarınca, beş yıl için atanır. Komisyon Parlamentoya karşı sorumlu olup Parlamentonun bir gensoru yöneltmesi halinde tüm Komisyon üyelerinin istifa etmesi gerekmektedir.

Avrupa Komisyonu’nun dört ana görevi bulunmaktadır:

  • Parlamento’ya ve Konsey’e yasa teklifinde bulunmak ,
  • AB politikalarının ve bütçesinin idaresi ve uygulanması,
  • Avrupa yasalarını yürürlüğe koymak,
  • Uluslar arası alanda AB’yi temsil etmek, örneğin AB ve diğer ülkeler arasındaki anlaşmaları müzakere etmektir.

Komisyon tüzük ve yönergelerin üye devletlerde uygulanmasını sağlamakla görevli bulunmaktadır. Söz konusu mevzuat uygulanmadığı takdirde uygulamayı sağlamak üzere, uymayan ülke Adalet Divanı’na götürülebilir.

  • Adalet Divanı

Avrupa Toplulukları Adalet Divanı(kısaca Divan) 1952 tarihinde kurulmuştur. Avrupa Topluluğu Adalet Divanı Lüksemburg’da bulunmaktadır. Adalet Divanı her AB üyesi ülkeden bir yargıç ve sekiz yardımcıdan oluşmaktadır. Üyeler altı yıllık yenilenebilir bir süre ile atanırlar.
Adalet Divanı’nın görevi, AB mevzuatının her üye devlette aynı şekilde yorumlanması ve uygulanmasını sağlamaktır. Diğer bir ifade ile ulusal mahkemelerin aynı konu üzerinde farklı karar vermemesini sağlayarak “içtihat” oluşturulmasını temin eder.

Hakimler ve kanun sözcülerinin tarafsızlıkları asıldır. yasalarının uyulmasını ve Antlaşmaların doğru bir şekilde yorumlanarak uygulanmasını sağlamakla görevli bulunmaktadır.

  • Avrupa Sayıştayı

Avrupa Sayıştay’ı da Lüksemburg’da kurulu bulunmaktadır. Her AB üyesinden bir üye, AB Parlamentosuna danışılarak, altı yıllık bir süre ile atanmaktadır. Sayıştay, AB içindeki gelirlerin toplanması, tüm harcamaların yasalara uygun ve düzenli bir şekilde yapılması ve AB bütçesinin iyi yönetilmesi gibi hususları denetlemektedir.

  • Avrupa Ombudsmanı

Avrupa Ombudsmanı kurumu Avrupa Birliği Antlaşması(Maastricht, 1992) ile oluşturulmuştur. Ombudsman AB kurum ve kuruluşları ile AB vatandaşları arasında bir uzlaştırıcı görevi yapmaktadır. Bu doğrultuda; AB vatandaşları, işletmeleri, kurumları ve bir AB ülkesinde ikamet eden veya işyeri olan bir şikayetçiden gelen şikayetleri kabul etmeye ve soruşturmaya yetkili bulunmaktadır.

Ombudsman, Parlamento’nun yasama dönemine uygun olarak 5 yıllık yenilenebilir bir dönem için Avrupa Parlamentosu tarafından seçilmektedir.

Ombudsmanını görevi; bir AB kurumunun yasalara uygun hareket etmemesi, iyi yönetim kurallarını göz önünde bulundurmaması ya da insan hakları ihlallerine karşı yapılan şikayetleri incelemektir.

Ombudsman;  şikayet üzerine veya kendi inisiyatifi ile soruşturmaları yürütmektedir. Tamamen bağımsız olarak görev yapar ve bu bağlamda hiçbir makam ve yetkiliden talimat almaz.
 

Av.tr e-posta hesabınıza ulaşmak için tıklayınız
TBB Başkanı ve Başkan Yardımcılarının yaptığı konuşmalar
Son hafta içinde kayıt bulunamadı
Tüm Basında TBB Haberleri
6 Kasım 2016 - Halk TV
DEMOKRASİNİN TEK YOLU HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜDÜR. FEYZİOĞLU'NDAN KUTUPLAŞMA UYARISI

28 Mayıs 2016 - CNNTürk

TBB Baro Avukat Portalına Giriş
TBB Baro Avukat Portalına Giriş
Uluslararası Avukatlar Birliği’nin (UIA) 54. Kongresi
30 Ekim - 3 Kasım 2010
İstanbul Barosu


TBB Baro Avukat Portalına Giriş
TBB Baro Avukat Portalına Giriş
 

Bize
Yazın
  Bilgi Edinme
Başvurusu
Adres:
Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı
Oğuzlar Mah. Barış Manço Cd. Av. Özdemir Özok Sk.
No:8 06650 Balgat/ANKARA
Tel: +90 312 292 59 00 ( Pbx )
Faks: +90 312 286 31 00 - 286 55 65
Her Hakkı Saklıdır
©2017 Türkiye Barolar Birliği
Tasarım
TBB Bilgi İşlem Müdürlüğü